অসমীয়া ভাষা আন্দোলনৰ প্ৰথম শ্বহীদ আছিল ৰঞ্জিত বৰপূজাৰী। ১৯৬০ চনৰ ৪ জুলাইত অসমীয়া ভাষাক ৰাজ্যৰ চৰকাৰী ভাষা হিচাপে স্বীকৃতি দিয়াৰ দাবীত হোৱা আন্দোলনৰ সময়ত তেওঁ আৰক্ষীৰ গুলীত প্ৰাণ হেৰুৱাইছিল।
অসমীয়া ভাষা আন্দোলনৰ প্ৰথম শ্বহীদ: ৰঞ্জিত বৰপূজাৰী
১৯৬০ চনৰ অসমীয়া ভাষা আন্দোলন অসমৰ ইতিহাসৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অধ্যায়। এই আন্দোলনৰ মূল দাবী আছিল অসমীয়া ভাষাক অসমৰ একমাত্ৰ চৰকাৰী ভাষা হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া। এই আন্দোলনৰ প্ৰথমজন শ্বহীদ হিচাপে পৰিচিত নামটো হ’ল ৰঞ্জিত বৰপূজাৰী।
পটভূমি:
১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে, অসম বিধানসভাত অসমীয়া ভাষাক ৰাজ্যৰ একমাত্ৰ চৰকাৰী ভাষা হিচাপে ঘোষণা কৰাৰ বাবে এক তীব্ৰ দাবী উঠিছিল। এই দাবীৰ সমৰ্থনত সমগ্ৰ ৰাজ্যতে ছাত্ৰ সংগঠন আৰু বিভিন্ন দল-সংগঠনে আন্দোলন গঢ়ি তুলিছিল। আনহাতে, বঙালী ভাষী লোকসকলে বঙালী ভাষাকো চৰকাৰী ভাষা হিচাপে ৰখাৰ দাবী জনাইছিল, যাৰ ফলত পৰিস্থিতি জটিল হৈ পৰিছিল।
৪ জুলাই, ১৯৬০ চনৰ ঘটনা:
আন্দোলনৰ অংশ হিচাপে, ১৯৬০ চনৰ ৪ জুলাইত গুৱাহাটীৰ কটন কলেজৰ (বৰ্তমান কটন বিশ্ববিদ্যালয়) ছাত্ৰ একতা সভাৰ উদ্যোগত এক বৃহৎ শোভাযাত্ৰা উলিওৱা হৈছিল। এই শোভাযাত্ৰাত হাজাৰ হাজাৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আৰু জনসাধাৰণে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁলোকৰ দাবী আছিল— “অসমীয়া ভাষা জিন্দাবাদ” আৰু “অসমীয়া ভাষাক ৰাজ্যভাষা কৰক”।
শোভাযাত্ৰাটো গুৱাহাটীৰ আদালত চৌহদৰ ওচৰ পাওঁতেই পৰিস্থিতি উত্তপ্ত হৈ পৰে। আৰক্ষীয়ে ১৪৪ ধাৰা জাৰি কৰা বুলি জনাই শোভাযাত্ৰা বন্ধ কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে। কিন্তু উত্তেজিত জনতাই পিছুৱাই নাহিল। পৰিস্থিতি নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ আৰক্ষীয়ে প্ৰথমে লাঠিচালনা আৰু পিছলৈ গুলীচালনা কৰিবলৈ বাধ্য হয়।
ৰঞ্জিত বৰপূজাৰীৰ আত্মত্যাগ:
আৰক্ষীৰ গুলীত কেইবাজনো আন্দোলনকাৰী আহত হয়, আৰু ইয়াৰ মাজতে ৰঞ্জিত বৰপূজাৰীৰ গালত গুলী লাগে। গুৰুতৰভাৱে আহত অৱস্থাত তেওঁক হাস্পতাললৈ নিয়া হয় যদিও বাটতে তেওঁৰ মৃত্যু হয়। এইদৰে ভাষা আন্দোলনৰ বাবে প্ৰথমজন শ্বহীদ হিচাপে চিহ্নিত হ’ল ৰঞ্জিত বৰপূজাৰী।
গুৰুত্ব:
ৰঞ্জিত বৰপূজাৰীৰ আত্মত্যাগে আন্দোলনকাৰীসকলক আৰু অধিক অনুপ্ৰাণিত কৰিলে। এই ঘটনাই সমগ্ৰ অসমত এক শোকাকুল পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰাৰ লগতে আন্দোলনটোক এক নতুন গতি প্ৰদান কৰিলে। অৱশেষত, জনসাধাৰণৰ তীব্ৰ হেঁচাৰ সন্মুখত ৰাজ্য চৰকাৰে ১৯৬০ চনৰ শেষৰ ফালে “অসম ৰাজ্যভাষা আইন, ১৯৬০” গৃহীত কৰে, যাৰ জৰিয়তে অসমীয়া ভাষাই চৰকাৰী ভাষাৰ মৰ্যাদা লাভ কৰে।
ৰঞ্জিত বৰপূজাৰীৰ এই সৰ্বোচ্চ ত্যাগ অসমৰ ভাষা আন্দোলনৰ ইতিহাসত সোণালী আখৰেৰে লিখা আছে।
