অসম সাহিত্য সভাৰ প্ৰথম সভাপতি আছিল পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱা (Padmanath Gohainbaruah)। ১৯১৭ চনত শিৱসাগৰত অনুষ্ঠিত হোৱা অসম সাহিত্য সভাৰ প্ৰথম অধিৱেশনত তেওঁ সভাপতিত্ব কৰিছিল।
অসম সাহিত্য সভাৰ প্ৰথম সভাপতি পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱাৰ বিষয়ে
পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱা (Padmanath Gohainbaruah) ১৮৭১ চনৰ ২৪ অক্টোবৰত নগাঁও জিলাৰ বালিসত্ৰত (Balisatra) জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁৰ পিতাকৰ নাম আছিল লম্বোদৰ গোহাঞি আৰু মাকৰ নাম আছিল ঘুনুকী দেৱী। এক সাধাৰণ পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰিলেও, গোহাঞিবৰুৱাই সৰুৰে পৰা শিক্ষাৰ প্ৰতি যথেষ্ট আগ্ৰহী আছিল। তেওঁ নগাঁও হাইস্কুলত প্ৰাথমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে আৰু তাৰ পিছত কলিকতালৈ গৈ উচ্চ শিক্ষা লাভ কৰে। কলিকতাত পঢ়ি থকাৰ দিনতেই তেওঁ অসমীয়া ভাষা-সাহিত্যৰ উন্নতিৰ বাবে কাম কৰাৰ প্ৰতি অনুপ্ৰাণিত হয় আৰু অসমীয়া ছাত্ৰসকলৰ দ্বাৰা গঠিত “অসমীয়া ভাষা উন্নতি সাধিনী সভা” (Ahom Language Improvement Society)ৰ সক্ৰিয় সদস্য হৈ পৰে।
গোহাঞিবৰুৱাৰ কৰ্মজীৱন আছিল অত্যন্ত বৈচিত্ৰময় আৰু কৰ্মমুখৰ। তেওঁ কেৱল এজন সাহিত্যিক নাছিল, এজন উদ্যোগী পুৰুষো আছিল। কলিকতাৰ পৰা ওভতি অহাৰ পিছত তেওঁ শিক্ষকতাৰে নিজৰ কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ সমান্তৰালভাৱে তেওঁ সাহিত্য চৰ্চা আৰু সাংবাদিকতাত মনোনিবেশ কৰে। তেওঁ অসমীয়া সাহিত্যৰ প্ৰথমখন উপন্যাস ‘লাহৰী’ (১৮৯২) ৰচনা কৰে। তেওঁ ‘আসাম বন্তি’ আৰু ‘মৌ’ নামৰ দুখন গুৰুত্বপূৰ্ণ বাতৰি কাকত সম্পাদনা কৰি সমাজত জনজাগৰণ সৃষ্টি কৰিছিল। তেওঁৰ অন্যান্য উল্লেখযোগ্য কৰ্মৰ ভিতৰত আছে ‘ভানুমতী’ (উপন্যাস), ‘জয়মতী’, ‘গদাপাণি’, ‘সাধনী’ (নাটক), আৰু ‘জুৰি’ (কবিতা পুথি)। তেওঁ অসমীয়া সাহিত্য সভাৰ প্ৰথম সভাপতি হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈ অসমীয়া সাহিত্য আন্দোলনক এক নতুন মাত্ৰা দিছিল।
সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক ক্ষেত্ৰত গোহাঞিবৰুৱাৰ অৱদান অতুলনীয়। তেওঁ অসমীয়া সমাজৰ সংস্কাৰৰ বাবে চেষ্টা কৰিছিল আৰু জাতীয় চেতনা জগাই তোলাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা লৈছিল। তেওঁ বিভিন্ন শিক্ষানুষ্ঠান আৰু সামাজিক সংগঠন গঢ়ি তোলাত আগভাগ লৈছিল। তেওঁৰ নেতৃত্বত অসমীয়া সমাজে ভাষা আৰু সংস্কৃতিৰ ক্ষেত্ৰত বহুতো প্ৰত্যাহ্বানৰ সন্মুখীন হ’বলৈ সক্ষম হৈছিল। তেওঁ অসমীয়া বুৰঞ্জী আৰু লোকসংস্কৃতিৰ গৱেষণাতো বৰঙণি যোগাইছিল। ব্ৰিটিছ চৰকাৰে তেওঁক সাহিত্য আৰু সমাজ সেৱাৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে “ৰায়বাহাদুৰ” উপাধিৰে সন্মানিত কৰিছিল।
অসমীয়া সাহিত্যৰ এই মহান সেৱকগৰাকীয়ে ১৯৪৬ চনৰ ৭ মে’ত নগাঁৱৰ নিজা বাসভৱনত ইহলীলা সম্বৰণ কৰে। তেওঁৰ মৃত্যুৱে অসমীয়া সাহিত্য জগতত এক বৃহৎ শূন্যতাৰ সৃষ্টি কৰিছিল। পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱাৰ জীৱন আৰু কৰ্মৰাজি চিৰদিন অসমীয়া মানুহৰ বাবে আদৰ্শ হৈ থাকিব। তেওঁৰ সাহিত্যিক সৃষ্টিকৰ্ম, সমাজসেৱা আৰু অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰতি থকা অকৃত্রিম ভালপোৱাই তেওঁক অসমীয়া সাহিত্যৰ বুৰঞ্জীত এক বিশেষ স্থান দিছে। তেওঁৰ অৱদানৰ বাবেই তেওঁক আজিও গভীৰ শ্ৰদ্ধাৰে স্মৰণ কৰা হয়।
