“লোকগীত” বুলিলে সমাজৰ লোকসকলৰ মুখে মুখে প্ৰচলিত হৈ অহা গীত-মাতসমূহক বুজোৱা হয়। এই গীতসমূহ সাধাৰণতে কোনো নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তি বা গীতিকাৰে ৰচনা কৰা নহয়, বৰং যুগ যুগ ধৰি মানুহৰ মাজত স্বতঃস্ফূৰ্তভাৱে সৃষ্টি হৈ চলি আহিছে।
লোকগীতৰ মূল বৈশিষ্ট্যসমূহ:
- মৌখিক পৰম্পৰা: এই গীতসমূহ লিখাৰ পৰিৱৰ্তে মুখে মুখে এটা প্ৰজন্মৰ পৰা আন এটা প্ৰজন্মলৈ বিয়পি আহে।
- সহজ ভাষা: সাধাৰণ মানুহে বুজি পোৱা সহজ-সৰল ভাষাত এই গীতবোৰ সৃষ্টি কৰা হয়।
- সামাজিক জীৱনৰ প্ৰতিফলন: লোকগীতত সমাজৰ সাধাৰণ মানুহৰ সুখ-দুখ, হাঁহি-কান্দোন, কৃষি, উৎসৱ-পাৰ্বণ, বিয়া-বাৰু আৰু দৈনন্দিন জীৱনৰ চিত্ৰ ফুটি উঠে।
- অঞ্চলভেদে ভিন্নতা: ভাৰতৰ বা অসমৰ বিভিন্ন অঞ্চলত বেলেগ বেলেগ ধৰণৰ লোকগীত পোৱা যায়, যিবোৰ সেই বিশেষ অঞ্চলৰ সংস্কৃতিৰ বাহক।
উদাহৰণস্বৰূপে অসমৰ কিছুমান লোকগীত:
- বিহু গীত: অসমীয়া সংস্কৃতিৰ প্ৰাণস্বৰূপ।
- গোৱালপৰীয়া লোকগীত: ভাওয়াইয়া গীতৰ দৰে।
- আই নাম, বিয়া নাম, নাওখেলৰ গীত ইত্যাদি।
মূলতঃ, লোকগীত হৈছে কোনো এক জনগোষ্ঠীৰ পৰম্পৰাগত সংস্কৃতি আৰু লোকজীৱনৰ এক দাপোন।
অসমীয়া লোকগীতৰ কিছু জনপ্ৰিয় উদাহৰণ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:
১. বিহু গীত:
বিহু গীত অসমীয়া লোকসংস্কৃতিৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় আৰু প্ৰাণৱন্ত ৰূপ। বসন্ত উৎসৱ ৰঙালী বিহুৰ সময়ত এই গীতবোৰ গোৱা হয়।
উদাহৰণ:
“অ’ ফুল ফুলিবই বাৰীৰে চুকত
আমি নাচিবই ডেকা গাভৰু লগ লাগি।”
২. গোৱালপৰীয়া লোকগীত:
পশ্চিম অসমৰ গোৱালপাৰা অঞ্চলত এই গীতসমূহৰ প্ৰচলন বেছি। ইয়াৰ ভিতৰত ‘ভাওয়াইয়া’ গীত বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য, য’ত বিৰহৰ ভাৱ প্ৰকাশ পায়।
উদাহৰণ:
“ওৰে মোৰ মনীচিনা বন্ধু
তোমাৰো ঘৰখান কোন দ্যাশে?”
৩. আই নাম:
বসন্ত ৰোগ (আই বা দেৱী) শান্ত কৰিবলৈ আই থানত গোৱা ভক্তিমূলক গীত। এই গীতবোৰত দেৱী আইৰ মহিমা বৰ্ণনা কৰা হয়।
উদাহৰণ:
“আই সৰস্বতী বীণা বিনন্দী
আই হে আই, কৰা কৃপা দৃষ্টি।”
৪. বিয়া নাম:
অসমীয়া বিয়াৰ বিভিন্ন ৰীতি-নীতিৰ লগত সংগতি ৰাখি পৰিবেশন কৰা গীত। এই গীতবোৰত কইনাক বা দৰাক আশীৰ্বাদ দিয়া হয় বা বিয়াৰ আনন্দ ফুটি উঠে।
উদাহৰণ:
“সাত জনমৰ পুণ্যৰ ফলত
পালোঁ মোৰো চেনাইটিৰ দেখা।”
৫. নাওখেলৰ গীত:
বিশেষকৈ বৰষুণৰ বতৰত বা উৎসৱৰ সময়ত অনুষ্ঠিত হোৱা নাওখেল প্ৰতিযোগিতাৰ সময়ত নাও বাই যাওঁতে এই গীতবোৰ গোৱা হয়, যিবোৰে খেলুৱৈসকলক উৎসাহিত কৰে।
উদাহৰণ:
“সোণৰ নাওখনে ৰূপৰ বঠাৰে
কোন দেশলৈ যাবি ঐ বাই।”
